7.2 Filosofie en Ethiek, 3e Aanzicht

'Biologische antropologie, Neuroanthropology en Social anthropology' ('E i V')

Net als elke organisatie is ook de overheid een afspiegeling van de maatschappij. De dubbele moraal is een andere manier om het spel van de 'dubbele’, de bewust of onbewust verborgen agenda's van zowel links als rechts tot uitdrukking te brengen. Het loopt mis wanneer we andere maatstaven aanleggen voor mensen die iets met ons gemeen hebben dan voor vreemden. Sommige mensen zijn niet meer gelijk dan anderen.

Alles gaat uiteindelijk om de bonus draaien, de klant of de loyaliteit aan het bedrijf speelt geen enkele rol meer. In organisaties waar het misgaat wordt vaak het spel van de 'dubbele’, de verborgen agenda gespeeld. Het betekent zoveel dat een persoon eerst voor zijn eigenbelang kiest, dan voor het belang van zijn collega's, vervolgens voor het echelon boven hem en pas tot slot voor het belang van het bedrijf. Het zijn de zwakke managers, de 'carrièremanagers' met een groot ego, die dreigen en intimideren om hun gelijk te behalen. De 'carrièremanagers' spelen echter weer in en zijn als het ware de marionet van het echelon boven hen. Veel managers zitten in een netwerk van corruptie. Daarentegen staan managers met een sterk ego wel open voor kritiek.

'Duitsland en Nederland miskennen dat de eurocrisis ook onze crisis is' (Alman Metten Volkskrant 29 augustus 2011)
De simpele Duits-Nederlandse oplossing voor de eurocrisis luidt dat probleemlanden gewoon harder moeten bezuinigen. Maar zo simpel liggen de zaken niet. Er mag ook wat van ons worden verwacht.

Lotsgemeenschap
De Duitse regering verzet zich echter tegen eurobonds en wil nu dat alle eurolanden een Gouden Regel, namelijk geen begrotingstekorten meer, in hun grondwetten opnemen. Een onzalig idee. Als dit principe tijdens de kredietcrisis al had gegolden, hadden de eurolanden hun banken niet kunnen redden, zoals nu voor honderden miljarden is gebeurd.Dan waren die banken de één na de ander failliet gegaan, de Europese economie in hun val meeslepend. De tijd voor achteroverleunen voor landen als Nederland en Duitsland is voorbij. De eurocrisis is ook onze crisis en vraagt om moedige stappen om de lotsgemeenschap die door de euro is gecreëerd, te redden.

De kapitaalbalans (Capital account)
Een tekort op de handelsbalans heeft echter wel als spiegelbeeld een overschot op de kapitaalbalans: als land X over het jaar 2003 een tekort van EUR 10 miljard heeft, zal er voor (ongeveer) dat bedrag aan kapitaalimport plaatsvinden. Dit zal meestal de vorm aannemen dat buitenlandse beleggers aandelen in bedrijven in land X kopen, of obligaties ten laste van die bedrijven, of staatsleningen van de overheid van land X, of in land X gelegen onroerend goed. Die aankoop van obligaties kan ook door centrale banken van andere landen geschieden.

De kredietcrisis leert dat de kwantitatieve modellen van het CPB geen rekening houden dat een mens meer is dan een koel en calculerend wezen, maar zich vooral door emoties en angsten laat leiden. De basis van de economische ordening is op eenvoudige rekensommen gebaseerd. Om dit in de gemanifesteerde wereld te illustreren maken we gebruik van de economische kringloop van François Quesnay, de kringloop van geld – en goederenstromen, de import en export. Wereldwijd is de invoer van alle landen gelijk aan de uitvoer van allen, 'Invoer + Uitvoer' = 0. Het exportoverschot van het ene land is het import – en de schuldenberg – van een ander land. Artificiële intelligentie leert dat het veel lastiger is om met kwalitatieve parameters, de kwalitatieve relaties rekening te houden.

'Nog een Zonnepaleis is niet de oplossing, een strengere EU wel' (Arie Slob en Carola Schouten Volkskrant 27 augustus 2011)
Regels
Als je het spel wilt spelen, moet je je ook aan de regels houden. En zo niet, dan moeten er automatische sancties volgen in de vorm van boetes, het intrekken van steunfondsen en misschien op termijn zelfs wel het onthouden van stemrecht of verwijdering uit de eurozone. Bovendien gaat de roep om meer Europa voorbij aan een dieper liggend vraagstuk, het gedrag dat deze crisis mogelijk maakte: het maar blijven maken van schulden.
Hiernaast moeten we terug naar het aloude adagium dat macht zo dicht mogelijk bij de burgers zelf blijft. Dat geeft de meeste kans op vertrouwen en draagvlak. Het is aan de landen zelf te bepalen hóe ze aan de euroregels voldoen. Dát ze eraan moeten voldoen, staat buiten kijf. En mocht een lidstaat wederom sancties gaan negeren of de regels blijven overtreden, dan moet maar eens hardop de vraag gesteld worden hoe lang zo'n land mag blijven meedoen in de euro.

'De wereld staat in brand en wij gaan navelstaren' (Esther-Mirjam Sent Volkskrant 3 september 2011)
Economen bestuderen zaken als kuddegedrag en de grenzen aan de rationaliteit, terwijl het kabinet niet verder komt dan de mantra van keuzevrijheid en zelfredzaamheid. Economen weten inmiddels dat dat helemaal niet werkt.
Je kunt geen economische unie vormen zonder vergaande politieke samenwerking. Je ziet overal weeffouten in het economisch systeem. De grootste weeffout is dat het systeem het eigenbelang niet in goede banen leidt, zoals Adam Smith voor ogen had.

Martha Nussbaum Creating Capabilities - The Human Development Approach (Volkskrant 9 juli 2011)
Nussbaum legt de nadruk op het optimaal benutten van de mogelijkheden van landen en hun bevolking. Het verbeteren van de kwaliteit van leven van alle burgers zou het doel van overheden moeten zijn, uit ethisch oogpunt maar ook omdat op die manier de sterkste samenlevingen en economieёn worden opgebouwd.
De twee pilaren van deze benadering zijn vrijheid voor de individuele burgers en een democratische en verantwoordelijke overheid die de ruimte schept waarin de burgers zich kunnen ontplooien en daarmee de economie en samenleving tot bloei brengen.

'Politici maken onze democratie kapot' (Joep Dohmen Volkskrant 3 september 2011)
De geesteswetenschappen en de kunsten helpen de mens zich in te leven in anderen. Daarop bezuinigen voedt de haat, stelt filosoof en hoogleraar Joep Dohmen.
Ja-knikkers
Nederland kiest echter vandaag voor op winst gericht onderwijs. De Nederlandse universiteiten moeten van overheidswege zwaar bezuinigen, met name op de niet-exacte vakken. De verantwoordelijke politici en bestuurders zien het belang van geesteswetenschappen en kunst niet in. Zij willen niet onder ogen zien dat de kredietcrisis op rekening komt van onverantwoordelijk handelende individuen. Zij willen niet toegeven dat het echec van de banken geen toeval was en alles te maken had (en heeft!) met een cultuur van ja-knikkers. Onze minister van Onderwijs, Marja van Bijsterveldt, zei in Trouw: 'Ik wil alles uit het kind halen.' Hoe dan? Door het een vakkenpakket te geven van Engels, taal, rekenen en economie. Geen enkel woord over brede algemene vorming, dat vindt ze maar flauwekul.
Het mensbeeld van Nussbaum is het tweede belangrijke punt in Niet voor de winst. Dat is niet zo positief. Zij laat zien hoe jonge kinderen moeten leren hun primaire narcisme, hun schaamte over hun lichamelijkheid en hun onmacht te overwinnen. Opvoeding betekent: jonge mensen niet alleen leren inzien maar ook leren aanvaarden dat ze als mens kwetsbaar zijn en afhankelijk van anderen. Alleen wie daarin slaagt, is zelf beter in staat om open te staan voor anderen en anderen te helpen. Wie er echter niet in slaagt zijn onmacht te verdragen, zal zijn angst, walging en schaamte over zichzelf al gauw op anderen projecteren. Die ander, die vreemdeling, die allochtoon deugt niet; hij stinkt, is een rat, tuig. Met andere woorden: humanistische vorming via de geesteswetenschappen en kunsten is van groot belang voor een bloeiend, gelukkig leven. Maar zij is van nog veel groter belang voor het voorkomen van mislukte levens en het tegengaan van een cultuur van haat.

Martha Nussbaum boek Niet voor de winst
Wat is het doel van onderwijs? Het aanleren van vaardigheden voor een baan en zo winstgevend te zijn voor de maatschappij, of het leren je te gebruiken, je eigen cultuur kritisch te bevragen, een betrokken burger te worden in diezelfde maatschappij? In Not for Profit: Why Democracy Needs the Humanities (nu vertaald als Niet voor de winst door Anneke Brassinga en Rogier van Kappel) stelt Martha Nussbaum dat het een zonder het ander ondenkbaar is. Achter de handelingen van grote staatslieden, en achter de hypotheses van de grootste wetenschappers gaan kwaliteiten schuil die niet te maken hebben met calculaties of winst, maar met mensenkennis, verbeeldingskracht en empathie. Dat zijn zaken die je niet leert bij economie, werktuigbouwkunde en bedrijfskunde, maar in de humaniora: kunst, literatuur, cultuurstudies.

Arnon Grunberg voetnoot Strategie (volkskrant 16 juni 2011)
Waarom wij het vermogen hebben om logisch na te denken? Opdat we onderscheid kunnen maken tussen wat waar en niet waar is. Op woensdag berichtte The New Times echter over een artikel in The Journal of Behavorial and Brain Sciences waarin twee onderzoekers, Hugo Mercier en Dan Sperber, stellen dat rationaliteit vanuit evolutienair oogpunt primair is bedoeld om de ander te overtuigen. Waarheid is slechts een bijkomstigheid. Irrationaliteit is bovendien geen aberratie in de evolutie, maar een alternatieve en vaak betere strategie. Negeer argumenten die je theorie niet ondersteunen, besteed alleen aandacht aan argumenten die je theorie bevestigen.
Ongetwijfeld valt er wat af te dingen op het onderzoek van Mercier en Sperber, maar een vluchtige blik op het politieke debat bevestigt hun gelijk: waarheid is onbelangrijk, wat telt is de overwinning op de tegenstander.
Kortom democratie is de triomf van de irrationaliteit met betrekkelijk vreedzame middelen.

Het gaat er op lijken dat met de inzichten van Iain McGilchrist, Hugo Mercier en Dan Sperber het fenomeen enantiodromie van Carl Jung wordt onderbouwd. Of met andere woorden we leren de éne werkelijkheid steeds beter te begrijpen.

Iain McGilchrist: Things Are Not What They Seem.

Paul Krugman neo- keynesiaans econoom (Nobelprijs voor de Economie): Plunderaars in Gucci-instappers (Volkskrant 20 april 2010):
Feit is dat het grootste deel van de financiële sector een grote zwendel is geworden – een spel waarbij een handjevol mensen rijkelijk wordt beloond om consumenten en beleggers te misleiden en uit te buiten. Als we de lat voor dit soort praktijken niet lager leggen, zal de zwendel gewoon doorgaan.

Opvoeding en omgeving kunnen net als eigenschappen erfelijk zijn (Frank Grosveld en Jos de Mul Volkskrant 3 april 2010):
In de loop van de tijd ging de slinger in dit Nature-nurture-debat regelmatig heen en weer tussen die beide polen. Zo werd in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw alle nadruk gelegd op opvoeding en omgeving. Een criminoloog als Buikhuisen, die toen onderzoek wilde doen naar biologische factoren van crimineel gedrag, werd slachtoffer van een ware hetze. Mede door de grote vlucht die het genetisch onderzoek heeft genomen, is de slinger weer teruggegaan richting natuurlijke aanleg. Men hoopt voor iedere individuele eigenaardigheid een genetische aanleg te vinden.
De lamarckiaanse wending in de moleculaire biologie naar de epigenetisch gedreven overerving is tegen deze achtergrond bijzonder relevant. Wat het onderzoek immers laat zien is dat natuur en opvoeding zeer nauw zijn verstrengeld. Niet in de zin dat ontwikkeling ‘van allebei een beetje’ is, maar omdat de effecten van opvoeding en omgeving zelf overerfbaar kunnen zijn.

Michel Serres Rede uitgesproken ter gelegenheid van de intrede van René Girard in de Académie Française
U ontdekte de werking van de zondebok, het bindmiddel voor het collectief. U ontdekte ook dat eerste bindend mechanisme: het nabootsen, dat dominantie en dus ook onderwerping voortbrengt. Dit nabootsen ontspringt aan ons zenuwstelsel, zoals onlangs is gebleken met de ontdekking van spiegelneuronen.
U heeft de vinger gelegd op een van de belangrijkste geheimen van culturen: de reproductie van culturele codes, dat vandaag de dag met een enorme snelheid gepaard gaat. Alle apparaten en artefacten die ons vandaag de dag omringen worden geproduceerd op basis van een model. Maar niet alleen dingen, ook gedrag zoals management en openbaar bestuur zijn gebaseerd op een model, een format, met als doel om alle activiteit in een organisatie gelijkaardig en reproduceerbaar te maken, en de macht te geven aan diegenen die geen specifieke expertise meer hebben.
Hoe zit dat met het sacrificiële? Serres onderscheidt twee soorten religies: de antropologen en sociologen hebben het alsmaar over religies die zich baseren op een lidmaatschap. Daar is sprake van het sacrificiële geweld. Voor de gelovigen daarentegen gaat het om iets anders. Het onderscheid tussen polytheïsme en monotheïsme betreft niet zozeer het geloof in één god of meerdere goden, maar wijst op een radicaler onderscheid, nl. tussen het sociale en individuele.

Marcel Roele Over tolerantie
Wetenschapsjournalist Marcel Roele is politicoloog van opleiding en gespecialiseerd in de sociobiologie (het verklaren van sociaal gedrag met oog voor onze evolutionaire achtergrond). Hij werkt regelmatig samen met Frank Karsten, de oprichter en bezieler van de libertarische stichting MeerVrijheid en geeft lezingen en workshops in bedrijven.
Roele pleit voor een vergroting van de individuele en economische vrijheid in Nederland en Vlaanderen. "Een minder betuttelende overheid zorgt voor een gezondere economie en die zorgt op haar beurt voor meer verdraagzaamheid."
"Of mensen tegenwoordig meer of minder verdraagzaam tegen over elkaar zijn dan in het verleden, hangt ervan af hoe je het begrip definieert. In de Middeleeuwen werden dissidenten of mensen die zich afwijkend gedroegen vaak ter dood veroordeeld. En de burgers waren onderling ook niet zo verdraagzaam. Als je de geregistreerde moorden vergelijkt met het bevolkingsaantal volgens parochiegegevens, blijkt dat in sommige eeuwen er relatief veel meer mensen werden vermoord dan nu het geval is. Als je dat als referentie neemt, vind ik onze huidige samenleving behoorlijk verdraagzaam. We zijn zeker een stapje vooruit in het beschavingsproces.Veel mensen verwijzen terug naar de brave jaren vijftig, toen de burger nog welopgevoed en volgzaam was. Maar in zekere zin was ook die samenleving onverdraagzaam. Je moest je conformeren aan kerk en een verstikkende sociale controle en kleinburgerlijke moraal, anders werd je tot het uiterste getest.

Marcel Roele Het einde van Nederland
Nederland is een democratie, een verzorgingsstaat, een immigratieland en een multiculturele samenleving. Dat zijn vier kenmerken die zich niet laten combineren. Een multiculturele samenleving ondermijnt de democratie; en immigratie ondermijnt de verzorgingsstaat.
Hoe zal Nederland er over honderd jaar uitzien? Een bont geheel van etnische groepen die door elkaar heen wonen, allerhartelijkste betrekkingen onderhouden en zich verrijken aan elkaars cultuur? Vergeet het maar. In 1969 toonde de Amerikaanse econoom Thomas Schelling met een simpel wiskundig model al aan dat segregatie (opdeling in blanke en zwarte wijken) spontaan en onvermijdelijk ontstaat. Schelling vroeg zich af of in de Verenigde Staten blanke en zwarte wijken waren ontstaan als Amerikanen er absoluut geen bezwaar tegen hadden gehad om naast iemand te wonen die een andere huidskleur heeft. Hij bedacht een virtuele wereld waarin witte en zwarte schijven wonen in de vakjes van een enorm spelbord.
De liefdadiger
Nederlanders helpen graag behoeftige medemensen – en dat mag wat kosten. Zo heeft ons land dit jaar krap 2 miljard euro uitgetrokken voor de opvang van een geraamd aantal van 80.000 asielzoekers. De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) moet met ruim 1 miljard euro per jaar wereldwijd zeker twintig miljoen vluchtelingen in leven houden. Met andere woorden: voor het geld dat wordt besteed aan een Somalische vluchteling in Nederland kun je vijfhonderd Somalische vluchtelingen opvangen in Afrika.
Wie profiteert er van die eindeloze stroom belastinggeld voor asielzoekers, de Derde Wereld en de integratie van allochtonen? Dat zijn de beleidsmakers, sociale werkers, ontwikkelingswerkers, jongerenwerkers en andere liefdadige types. Zij doen telkens een succesvol beroep op ons geweten. We kopen een aflaat voor ons zondige, kapitalistische egoïsme. Wat doet het ertoe dat daarmee geen arme stakkerds daadwerkelijk vooruit worden geholpen. Als wij maar in ruil voor ons geld een goed gevoel krijgen over onszelf.

Marcel Roele
Zoals de naam al doet vermoeden, komt MeerVrijheid op voor meer vrijheid: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, vrijheid van onderwijs en schoolkeuze, vrijheid van overheidsbetutteling (je beslist bijvoorbeeld zelf of je in je eigen bedrijf een sigaret opsteekt of in je eigen auto een gordel draagt), vrijheid van associatie (dat wil zeggen: privé en zakelijk omgaan met wie je wilt) en vrijheid om met je lichaam te doen wat je wilt. De enige beperkingen zijn: je mag geen geweld toepassen of daarmee dreigen, je mag niet stelen, je mag niet frauderen en je mag niet iemand ten onrechte beschuldigen van geweld, diefstal of fraude.
Bijzonder onderwijs
Goddank hebben we naast de eenheidsworst van het staatsonderwijs nog de vrijheid om voor het bijzonder onderwijs te kiezen. Maar ook het bijzonder onderwijs eet noodgedwongen mee uit de staatsruif en onderwerpt zich daarom aan onderwijsvernieuwingen (die je beter onderwijsvernielingen zou kunnen noemen) en andere regeltjes van de overheid. Als je het belastinggeld dat we aan onderwijs betalen, teruggeeft aan de burgers, zou bijna iedereen zijn kinderen naar een goede privéschool kunnen sturen. Om te voorkomen dat de armsten buiten de boot vallen, zou je die ouders onderwijswaardebonnen kunnen geven, waarmee ze de opleiding van hun kind betalen. Als de klant echt koning is, wordt het onderwijs veel beter. Denk maar niet dat ouders en kinderen dan kiezen voor scholen die alleen maar pretpakketten of religieuze indoctrinatie bieden; uiteindelijk wil iedereen vooral dat zijn kind later een goede baan krijgt. Natuurlijk moet je wel uitkeringen voor schoolverlaters afschaffen, want die zijn een beloning voor luiheid.

Voor de emancipatie van vrouwen dient goed onderwijs, verbetering van de toegang tot de arbeidsmarkt centraal te staan. Om de keuzevrijheid en autonomie te bevorderen werkt een triviaal onderwerp als het hoofddoekverbod eerder averechts. Wilders biedt simpele oplossingen voor complexe vraagstukken en zorgt zo onbedoeld voor de nodige entertainment. Het eerste is helaas niet mogelijk. Wat betreft het tweede punt slaagt hij aardig.

Aan de hand van de Axis Mundi (p. 71) - de rode draad in het boek Een vorm van beschaving reikt Klaas van Egmond de oplossingsrichting aan. Een handleiding op deze route geeft het boek Geestkunde van Freek van Leeuwen.

Een fenomeen van de laatste decennia in vooral westerse landen is het kopen op afbetaling (live now, pay later). Dit kan tot torenhoge financiële schulden leiden, die de omgeving, gemeentelijke en/of overheidsinstanties dwingen de persoon onder financiële curatele te stellen. Ook bezuinigingen op de sociale zekerheid, huurtoeslag en op de zorg kunnen tot armoede leiden. Dit verschijnsel geldt niet alleen voor een individu maar ook voor een collectief, een organisatie of een land.
De vraag kan worden gesteld in hoeverre is de democratie als politiek systeem in staat op de mondiale vraagstukken die spelen effectieve oplossingen te vinden? De kredietcrisis leert dat ook de American Dream van live now pay later aan grenzen is gebonden.

Net als elke organisatie is ook de overheid een afspiegeling van de maatschappij. De dubbele moraal is een andere manier om het spel van de 'dubbele’, de verborgen agenda tot uitdrukking te brengen. Onder het mom van marktwerking is er in het publieke domein een graaicultuur ontstaan die zijn weerga niet kent. De verhouding tussen prestatie en beloning is volledig zoek. In plaats van het marktmechanisme ‘u vraagt wij draaien’ heeft de ommekeer in het denken betrekking op het 'inspelen op de vraag waar echt behoefte aan is'. Volgens het concept van de Big Society (Phillip Blond en Baron Wei) moet - in plaats van te oscilleren tussen marktindividualisme en staatscollectivisme - de macht naar de (georganiseerde, democratische) burgers. De publieke sector naar het publiek. Bonds boek Red Tory vormde de inspiratie bron voor Big Society. In het boek Allemaal andersdenkenden, omgaan met cultuurverschillen van Geert Hofstede wordt de cultuurdimensie Individualisme en Collectivisme toegelicht.

De Geheime Leer Deel II, Hoofdstuk 24 Het kruis en het pythagorische tiental (p. 661):
Als we nu aandacht schenken aan het Egyptische kruis of de tau, kunnen we ontdekken dat deze letter, die door de Egyptenaren, Grieken en Joden zo hoog werd vereerd, in een geheimzinnig verband staat met de decade. De tau is de alfa en de omega van de geheime goddelijke wijsheid, die wordt gesymboliseerd door de eerste en de laatste letter van Thot (Hermes).
De Geheime Leer Deel II, Hoofdstuk 25 De mysteriën van het zevental Zeven in de sterrenkunde, de wetenschap en de magie (p. 711):
Vers 70 in de ‘Ha Idra Rabba Qadisha’ (de grote heilige vergadering) zegt over de schedel (het hoofd) van macroprosopus, de Oude7 (Sanat, een benaming van Brahmā), dat in elk van zijn haren zich een ‘verborgen bron die voortkomt uit het verborgen brein’ bevindt. ‘En zij schijnt door dat haar en gaat naar het haar van de microprosopus, en van daaruit (dat is het gemanifesteerde VIERTAL, het tetragrammaton) wordt zijn brein gevormd; en vandaar gaat dat brein in DERTIG en TWEE paden’ (of de triade en de duade, of weer 432). En verder (vers 80): ‘Er zijn dertien haarlokken aan de ene kant en aan de andere kant van de schedel’ – d.i. zes aan de ene en zes aan de andere, terwijl de dertiende ook de veertiende is, omdat zij mannelijk-vrouwelijk is, ‘en met hen begint de verdeling van het haar’ (de verdeling van de dingen, de mensheid en de rassen).
‘Wij zessen zijn lichten die uit een zevende (licht) stralen’, zegt rabbi Abba; ‘gij zijt het zevende licht’ (de synthese van ons allen, voegt hij eraan toe, sprekend over tetragrammaton en zijn zeven ‘metgezellen’, die hij ‘de ogen van tetragrammaton’ noemt).
711/712: TETRAGRAMMATON is Brahmā Prajāpati, die vier vormen aannam om vier soorten bovenaardse wezens te scheppen, d.w.z. die zich viervoudig, of tot het gemanifesteerde Viertal maakte (zie Vishnu Purāna, Deel I, hfst. V); en die daarna wordt herboren in de zeven rishi’s, zijn mānasaputra’s, ‘uit denkvermogen geboren zonen’, die later 9, 21 en zo verder werden, die zoals men zegt, allen zijn geboren uit verschillende delen van Brahmā8.
Er zijn twee tetragrammatons: de macro- en de microprosopus. De eerste is het absolute volmaakte vierkant of TETRAKTIS binnen de cirkel, beide abstracte begrippen, en wordt daarom AIN, het Niet-zijn genoemd, d.i. onbegrensbaar en absoluut Zijn. Maar beschouwd als microprosopus of de ‘hemelse mens’, de gemanifesteerde logos, is hij de driehoek in het vierkant – de zevenvoudige kubus, niet de viervoudige, of het vlakke vierkant.
De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 1 Archaïsche of hedendaagse antropologie? (p. 733):
Telkens wanneer men een onbevooroordeelde, eerlijke en ernstige wetenschapper de vraag stelt naar de oorsprong van de mens, komt onveranderlijk het antwoord: ‘Wij weten het niet.’ De Quatrefages is met zijn agnostische houding een van dergelijke antropologen.
Dit betekent niet dat de overige wetenschappers niet oprecht of niet eerlijk zijn, want in dat geval zou onze opmerking weinig tactvol zijn. Maar naar schatting zijn 75 procent van de Europese wetenschappers evolutionisten.
De Geheime Leer Deel II, Hoofdstuk 4 De duur van de geologische tijdperken, rascyclussen en de oudheid van de mens (p. 785):
Miljoenen jaren zijn in vergetelheid verzonken en hebben wat de oorsprong van de mens en de geschiedenis van de vroegste rassen betreft, in het geheugen van de niet ingewijden geen andere herinnering nagelaten dan die aan de weinige duizenden jaren van de orthodoxe westerse chronologie.
Alles hangt af van de bewijzen die voor de oudheid van de mensheid zijn gevonden. Indien de nog betwiste mens uit het Plioceen of zelfs uit het Mioceen de homo primigenius was, dan kan de wetenschap (argumenti causa) gelijk hebben als zij haar huidige antropologie – voor wat betreft de datum en de manier van ontstaan van de ‘homo sapiens’ – baseert op de darwinistische theorie1. Maar indien de skeletten van de mens ooit in de Eocene lagen zouden worden ontdekt, maar geen fossiele aap, waardoor het bestaan van de mens vóór de mensaap wordt bewezen – dan zullen de darwinisten hun vindingrijkheid in een andere richting moeten aanwenden. En in goed ingelichte kringen wordt gezegd dat de 20ste eeuw nog in haar eerste begin zal zijn, wanneer zo’n onweerlegbaar bewijs van de prioriteit van de mens zal worden ontdekt.

De oplossing van het vraagstuk waarmee de bewustzijnsevolutie of de natuurwet van cyclisch, evolutionair scheppen zich bezig houdt is al millennia bekend. De wisselwerking tussen geest en materie is een medaille met twee kanten, waarop zowel het Zelf-eon van Jean Charon, de bewustzijnsevolutie als de evolutietheorie van Darwin van toepassing zijn. De bewustzijnsevolutie, de ziel, de kern van de mens heeft op de absolute ‘Ruimte en Tijd’ (macrokosmos) betrekking, daarentegen de evolutietheorie op de relatieve ‘Ruimte en Tijd’ (microkosmos). De kwintessens van dit verhaal draait echter om survival of the fittest. Het dilemma van het leven ligt besloten in: Waar kiezen we nu voor? Het brengt de kwintessens, de moraal van dit verhaal tot uitdrukking. Het is de bindende factor tussen individu en collectiviteit, tussen de microkosmos en de macrokosmos. Het is met name de religie die de leemte van het morele kader beoogt op te vullen. Al betekent dit niet dat religieuze dogma’s niet ter discussie kunnen worden gesteld.

Konrad Dietzfelbinger boek Mysterie scholen (p. 87): Het ontvangende staat tegenover het verwekkende. Uit het ontvangende ontstaat in de loop der eonen de materie waarin de krachten en ordening van de verwekkende Geest werkzaam zijn. Deze materie en de zich ontwikkelende zichtbare schepping zijn dus 'de helft van het geheel'. Met de twee is het het 'begin' gemaakt, de tijd.
P. 88: De getallen waren voor de pythagoreeërs een middel om de opbouw en de scheppingsprocessen van de wereld te verduidelijken, en dan niet alleen de uiterlijke, zichtbare kant maar vooral ook de geestelijke kant, de innerlijke krachten en hun werkzaamheid.

Willem van Ockham: De simpelste verklaring is meestal de juiste.
Om de waarheid te achterhalen is er volgens Pythagoras - in verband met de supersymmetrie in de schepping - geen complexe wiskunde nodig. Om de 10 dimensies (perspectieven) weer te geven is de gebruikte wiskunde van het metrieke stelsel eenvoudiger dan bij de snaartheorie. Er behoeft slechts tot tien te worden geteld:

De Tetractys van Pythagoras (Boek van de getallen)

De Tetractys van Pythagoras is nog steeds een bruikbare metafoor om de éne werkelijkheid te duiden. Het mysterie van het leven wordt al in de Bhagavad Gîtâ beschreven. Het integratievraagstuk is niet nieuw, het toont alleen steeds andere patronen. Het rapport 'E i V' wil aantonen dat de kwintessens van het patroon echter gelijk blijft. Het is wel mogelijk de éne werkelijkheid vanuit een nieuw paradigma, het complementaire denken te belichten.

Het onderzoeksrapport ‘E i V’ laat zien dat het er nog steeds gaat om de regels van het spel van het wederzijds respect, Ethic of reciprocity - de Gulden Regel Wat gij niet wilt dat u geschiedt doet dat ook de ander niet - , er is niets nieuws onder de zon.

In de GAMMA van juni 20111 geef ik fragmenten uit interviews met de fysisch chemicus en wetenschapsfilosoof Ilya Prigogine weer waarin hij de ‘onomkeerbaarheid’ van de pijl van de tijd vanuit een filosofisch gezichtspunt belicht. Ook verwees ik naar de mystieke getallenleer van Pythagoras, zonder daar bijzonderheden over te vermelden. Recent las ik het boek Intellectuele passies van Henk Procee. Dit boek licht in mijn optiek een tipje van de sluier op. Het boek van Procee lijkt voort te borduren - zonder dat hij dit misschien zelf direct beseft - op de oude wijsheidsschool van Pythagoras. Net als in de De Geheim Leer maakt Procee in zijn boek (p. 149) van meetkundige symbolen (puntreflectie, lijnreflectie, driehoekreflectie en cirkelreflectie) gebruik.
Henk Procee, hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Twente en directeur van Studium Generale is in juni 2011 met emeritaat gegaan en heeft als afscheidscadeau het boek Intellectuele passies geschreven. Voor Procee betekent academische vorming mensen een sterk onderzoekend karakter meegeven. Niet alleen in de wetenschap, ook in andere aspecten van het leven. Procee maakt in zijn boek van de tweedeling (dichotomie, 2), de driedeling (3) en de matrixaanpak (4) gebruik. Het zijn juist deze doorsneden die Pythagoras in zijn driehoek (1 + 2 + 3 + 4 = 10) heeft verwerkt. In de getallenleer van Pythagoras - die deze kennis in India had opgedaan - gaat het uiteindelijk om de synthese van al deze inzichten. Om de samenhang tussen Pythagoras en het boek van Procee te illustreren is in hoofdstuk 6 – thema 2.1 een indeling opgenomen van Procee (p. 149) en de in het onderzoeksrapport ’Eenheid in Verscheidenheid’ gebruikte doorsnede. In het boek van Procee zit een patroon verweven dat ook in de driehoek van Pythagoras tot uitdrukking wordt gebracht. Met hun filosofische invalshoek leggen zowel Prigogine als Procee een link tussen het Westerse en Oosterse denken, tussen Darwin èn God2.

Het basisprincipe van complementariteit dat al door Heraclitus naar voren is gebracht heeft op de ‘eenheid der tegendelen’ ('These + Antithese = Synthese', Trimurti) het overbruggen van tegenstellingen betrekking.

Geloof en secularisme (Rentmeesterschap en Materiële wereld, Goed en Kwaad)

In de loop der eeuwen is een veelvoud (Plato, Socrates, Anselmus van Canterbury, Thomas van Aquino, Immanuel Kant, René Descartes, Kurt Gödel) aan Godsbewijzen uitgewerkt. Maar ook de stelling van Gödel is door de één-op-één relatie bijectie niet waterdicht. Wetenschap is voor Procee een menselijke inventie om de (‘buiten’)menselijke werkelijkheid meer in haar greep te krijgen. Al verwijst Procee in zijn boek ook naar de grotvergelijking van Plato en besteedt hij aan zijn grote inspirator Kant en het "an sich" uitgebreid aandacht. Jared Diamond stelt daarentegen dat het er om gaat een manier te vinden om mensenmassa’s in bedwang te houden. Volgens Jared Diamond zijn daarvoor de religies uitgevonden. Om achtergronden te duiden kan naast de allegorie van de grot en het "an sich" ook aan het Jenseits van Nietzsche en aan de metafoor van de toverlantaarn van H.P. Blavatsky worden gedacht. Maar het is uiteindelijk het gezonde verstand, de oordeelskracht die een brugfunctie tussen de theoretische en praktische rede, tussen denken en voelen vervult. In hoeverre is de triade Über-ich, Ich en Es van Freud een nieuwe doorsnede van het oude inzicht nous, thumos en epitumia van Plato? Het Über-ich is het innerlijke, verbiedende aspect van de persoonlijkheid (= geweten). De Latijnse woorden ‘Ethos en Pathos’ - twee soorten emoties - zijn vergelijkbaar met de Griekse begrippen ‘Thumos en Epithumia’. Wetenschap is niet alleen logos, maar ook ethos en pathos. Pathos (van πάσχειν 'paschein', het Griekse woord voor "lijden" of "emotie") is samen met ethos en logos één van de drie middelen van overtuiging in de filosofische leer Ars Rhetorica van Aristoteles. In de woorden van Procee: ‘Dat alles mondt uit in de inmiddels bekende dubbelslag dat epistemologische verantwoordelijkheid niet alleen betrekking heeft op het zo goed mogelijk presenteren van onderzoek, maar tevens op een onderzoek naar de achtergronden.’

Immaterieel en materieel (Immateriële- en Materiële wereld)

Winnie Sorgdrager: 'Cultuur speelt in het regeringsbeleid geen enkele rol’ (Volkskrant 29 december 2005): ‘Kunst moet, iedereen zal je vertellen dat dat belangrijk is, maar eigenlijk is het franje. In mijn tijd kwam cultuur in de ministerraad niet aan de orde. Dat is slecht. Hoe belangrijk kunst is, realiseert men zich pas als het weg is. Cultuur moet bij een minister worden ondergebracht. Een minister heeft meer power. Een samenleving heeft een materiële infrastructuur en een immateriële. Die laatste kun je niet zien, maar die heeft een grote invloed op de kwaliteit van de samenleving. Recht, cultuur en onderwijs behoren tot de laatste groep.’

Veel mensen denken dat de vrije markt een objectief proces is dat niemand heeft bedacht en uitgevoerd. Niemand lijkt verantwoordelijk te zijn voor de ideologie en de utopie erachter. Er zou geen ‘kapitalistisch manifest’ bestaan. Hans Achterhuis laat zien dat een dergelijk manifest wel degelijk bestaat. Dat is de fascinerende roman Atlas Shrugged (1957), geschreven door een in Amerika zeer invloedrijke filosofe van wie wij in Europa de naam nauwelijks kennen: Ayn Rand. Atlas Shrugged geldt in de VS na de Bijbel als het belangrijkste boek van de afgelopen eeuw. De paranoia van de marktfundamentalisten in het Westen kunnen met die van moslimfundamentalisten in het Oosten worden vergeleken. Fundamentalisme is op haar beurt een reactie op het secularisme. Het manifest van het egoïsme van Ayn Rand is de wereld van de ‘carrot and stick’ van Hans van Baalen. Het is de wereld van de Lof der zotheid van Erasmus en zoals George Orwell in zijn boek 1984 heeft vertolkt.

Het gaat er niet om de complexiteit van organisaties te vergroten, maar om ze te verkleinen.
Het is nuttig meer bewust te worden van de achtergronden van noodzakelijke lange termijn veranderingen en niet alleen ad hoc korte termijn vraagstukken op te lossen. De begripsverwarring ontstaat hoofdzakelijk doordat we ons met halve waarheden bezig houden. Binnen de traditionele hiërarchische structuren zijn de huidige complexe vraagstukken niet meer op te lossen. In plaats van dat we de systemen steeds complexer en ondoorzichtiger - Too big to fail - maken moeten we terug naar wat al in 1973 door de econoom E.F. Schumacher: in zijn boek Small Is Beautiful, het spreiden van risico's is aangegeven.

Het zijn de hovelingen die elke vernieuwing tegenhouden. Het gaat er om de rond management by management opgetrokken hofcultuur te ontmaskeren. Een hofcultuur, koninkrijkjes ontstaan vaak in bureaucratisch geleide organisaties en zijn het gevolg van managers die gespeend zijn van de vierde productiefactor ondernemerschap. Het zijn de onderonsjes van een kleine politieke elite die de zaak verzieken. De verborgen energiebron (oerstof, Akasa, blauwdruk) in de hemel staat tegenover de blauwdruk (verborgen agenda) van de achterkamertjes politiek op aarde. Of met andere woorden hoe richten wij onze levensenergie?

Kenner, kenproces en kenproduct ('Chaos - Gaia - Eros' en Eeuwig 'Goede - Ware - Schone')

Vyasa in de Bhagavad Gita, hoofdstuk 18a: '(18) Wat aanzet tot handelen zijn de drie factoren van de kenner, de kennis en het gekende, terwijl de werker, het werken en de werkende zintuigen, de drie onderdelen vormen waar het met het karma allemaal op aankomt.’

Bij leven gaat het om de entelechie van Aristoteles, de emergente eigenschap zelfgelijkvormigheid. Elke nanoseconde veranderen wij bewust of onbewust de wereld. Door in verbinding te blijven met het zelforganiserend principe, de negentropie, de blauwdruk van het leven is het mogelijk de chaos te bedwingen. In Prigogines ogen was de tijd van de zekerheden definitief voorbij. Meer nog, hij zag onzekerheid als een bron van rijkdom. Daarmee demonstreerde hij een rotsvast geloof in de kracht van de mens. Net zoals Karl Popper noemde hij zich de waarschijnlijk meest optimistische pessimist.

Jacob Klapwijk Heeft de evolutie een doel? Over schepping en emergente evolutie (p. 19)
De tweede helft van dit boek neemt een systematische wending. In hoofdstuk 7 bied ik een theorie van emergente evolutie welke gebaseerd is op het onderscheid tussen entiteiten (dingen) en modale functies. Nadruk valt hier op de nieuwe functies en eigenschappen die zich in het proces van evolutie zijn gaan aftekenen in levende entiteiten (organismen), en dat op een steeds hoger niveau. Het blijkt dat emergentie leidt tot niet te herleiden niveauverschillen, ja, tot een opklimmende reeks van organisatieniveaus in de levende natuur.

André de Vries De Emergentie en Evolutie van Drie Werelden (dissertatie juni 2009)
Op p. 355 worden de drie werelden (fysiek/concreet) (psychisch/mentaal) (abstract) schematisch weergegeven.
Primair gaat het om de drievoudige evolutie ‘Stoffelijk - Psychisch - Geestelijk’.

Arthur D’Adamo stelt in zijn boek ''Science Without Bounds A Synthesis of Science, Religion and Mysticism (p. 140) de vraag: ‘But what is triad of knower, knowing, and know?
Second-hand knowledge has three elements: the knower, the act of knowing, and the known. For example, when someone acquires second-hand knowledge of God through scripture, the "known" is the scripture, the knowing involves reading and understanding, and the person reading the scripture is the knower.’ Procee hanteert in zijn boek een vergelijkbare triade. Voor Procee bestaat er een essentieel onderscheid tussen kenner, kenproces en kenproduct. Academische vorming is het ontwikkelen van de kenner aan de hand van het kenproces, namelijk methodologie, en het kenproduct, al bestaande kennis. Het gaat dus primair om het leerproces, de intermediair tussen kenner en kennis.

Kennis ontstaat door de integratie (Gnosis) van de relatie 'kenner en het gekende zijn één' (knower, het proces van knowing en know) geworden. Of zoals Ianthe Hoskins het uitdrukt: ‘U bent DAT’. Het biedt zijn zoekende geest het verenigde beeld van een Plan, dat tegelijkertijd de oorzaak, het doel en de methode van de reis van de mensheid aangeeft.. Het samenvallen van de triade correleert ook met de uitspraak van Robbert Dijkgraaf dat de mens slechts een onmisbare schakel in de ultieme cirkelredenering is.
De waarnemer en het waargenomene zijn uiteindelijk één en hetzelfde. Robert Dijkgraaf duidt met de mens als schakel tussen wetenschap en natuur op het fenomeen van waarnemer en waargenomene. Net als Simon Vinkenoog plaatst hij de mens in de ultieme cirkelredenering centraal.
Of met andere woorden (Wim van den Dungen Sepher Yetzirah): Indien we 'sepher' met ruimte en 'sephar' met tijd vergelijken, dan betreft 'sippur' (of 'communicatie') de 'quintessense' of 'vijfde dimensie'.

Cybernetica (Blauwdruk van het leven?, Triade + Tetrade, Complementariteit)

A neural network is an interconnected group of nodes, akin to the vast network of neurons in the human brain.

The main categories of networks are acyclic or feedforward neural networks (where the signal passes in only one direction) and recurrent neural networks (which allow feedback). Among the most popular feedforward networks are perceptrons, multi-layer perceptrons and radial basis networks. Among recurrent networks, the most famous is the Hopfield net, a form of attractor network, which was first described by John Hopfield in 1982.

Feedback besturing vindt altijd in het nu plaats en feed forward besturing heeft op de arrow of time betrekking. In de syteembenadering staat tegenover de invoer de uitvoer, tegenover de verwerking de feedback. De symmetrie, het complementariteitsprincipe komt door de interacties tussen 'Invoer en Uitvoer' en 'Verwerking en Feedback', tussen 'Lichaam en Geest' naar voren.

Met behulp van de systeembenadering wordt de verbinding tussen de aardse en de hemelse wederkerigheid in beeld gebracht. In de wederkerigheid speelt terugkoppeling een hoofdrol. De cybernetica toont het sluitstuk van de puzzel. Het laat zien hoe integratie cq. desintegratie daadwerkelijk kan worden bereikt. Karma is niet het onontkoombare lot, het zijn nog altijd mensen die besluiten om de ‘trekker’ (trekkermechanisme) over te halen. Door gerichte feedforward besturing kunnen grote schommelingen worden vermeden.
Om onze waarneming, leergedrag, opmerkzaamheid, logisch redeneren, herinneren, dromen te verklaren vergelijkt Prof. van Peursen in zijn boek Cultuur in stroomversnelling uit 1975 de werking van de hersenprocessen met het zogenaamde ‘trekkermechanisme’ ("nieuwe hersenpaden").
De ongrijpbare patronen, schakelnetwerken van Prof. van Peursen correleren met de wederkerigheid, de spiegelneuronen van Marco Iacoboni.

De basis van elk leerproces is: ‘Wat’ moeten we aan ‘Wie’, ’Wanneer’ en ‘Hoe’ leren, en ‘Waarom’ vinden we dat? Centraal (p. 100) in het boek van Henk Procee staat het leidinggevende paradigma, de disciplinaire matrix van Kuhn. Deze matrix weerspiegelt het basisprincipe van de cybernetica. Het basismodel van de cybernetica past de vraagstelling toe welke middelen, Hoe (Invoer), Wanneer (Verwerking), Wat (Uitvoer) en Waarom (Besturing) hiertoe ter beschikking moeten worden gesteld. Het gedrag van een systeem kan aan de hand van deze vier soorten variabelen en relaties daartussen worden beschreven. De besturingsvariabelen zorgen voor het beheersen van het systeem. Er vindt op basis van de aan de uitvoer gestelde eisen een regelmatige terugkoppeling plaats. De kwaliteitscirkel Plan – Do Check – Act van Deming kan met dit populaire cybernetische model worden vergeleken. Het boek Mens tussen hemel en aarde van Willem Schulte Nordholt laat het euvel zien dat we nog steeds niet bereid zijn van de geschiedenis te leren. De geschiedenis is de vrucht van de innerlijke wereld. Maar is het wetenschappelijk bezien interessant dat door ‘trial and error’ bestuur het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden?

De toekomst ligt in het verleden besloten. Wanneer je haat zaait zul je geen liefde oogsten. De evolutie van de mensheid (de gemanifesteerde werkelijkheid) op macroschaal, die op de psyche van de anonieme massa berust, creëert op aarde golfbewegingen (bv. Biogeochemische cyclus, Epigenetica, Conjunctuurgolf, Kondratiev-cyclus, op en - neergaande boog). Alles wat gebeurt, is altijd historisch. De geschiedschrijving (akasha-kronieken) legt de macro evolutie vast. In elke cel van ons lichaam, en dat van andere levende wezens, bevindt zich een geweldig rijk archief. De psyche (reflexief bewustzijn) werkt als een spiegel. Het is deze spiegel die zorgt voor de golfbewegingen in de geschiedenis. Welke kant van de medaille, de aardse Tetrade (gemanifesteerde werkelijkheid) of de hemelse Triade (ongemanifesteerde werkelijkheid), laten we overheersen? Alleen wanneer we ons meer met de Triade verbinden komt de beschaving een stapje verder. Meer opties zijn er niet en dat was al bij Pythagoras bekend. In de systeemleer staat de ‘4’ voor het terugkoppelingsmechanisme, dat op de invoer, de verwerking en de uitvoer volgt. De hemelse ‘1 2 3’ ontstaat wanneer de aardse ‘4’, het terugkoppelingsmechanisme stabiliteit creëert. Een tipje van de sluier wordt opgelicht. De driehoek van Pythagoras (De Gulden verzen van Pythagoras) is nog steeds actueel. In theorie is het ultieme ordeningsprincipe, de negentropie al millennia bekend. Maar de praktijk is weerbarstiger, dat leert ook de deeltjesverneller in Genève.

Coherentie hangt met de Triade en Verstrengeling met de Tetrade samen.
Tegenover het gemanifesteerde universum, de Tetrade staat de verborgen, ongemanifesteerde zijde, de Triade.
De 'Zevenvoudige samenstelling van de mens', ‘Het getal zeven’ is samengesteld uit een Tetrade (1 + 2 + 3 + 4) en een Triade (5 + 6 + 7). De Monade, Duade, Triade en Tetrade geven 'Ruimte en Tijd', het ruimte-tijd continuüm van het scheppingsverhaal, de Tetrade, de heilige Tetraktys van Pythagoras weer. De Monade, Duade en Triade samen geven de Logos, de Triade weer. Op het snijvlak van de Triade en de Tetrade bevindt zich de kwintessens, de 5e dimensie. In het rapport ‘E i V’ draait het om de getallen ’Triade + Tetrade’ = kwintessens.

Het rapport ‘E i V’ gaat uit van het Holisme in de nieuwe biologie (p. 131) van het boek het CHAOSPUNT de wereld op een tweesprong van Ervin Laszlo: Het levende organisme laat zich niet reduceren tot de wisselwerking van zijn bestanddelen zonder dat de ‘kenbaar wordende eigenschappen’ – nota bene de karakteristieken die het tot een levend organisme bestempelen – verloren gaan.
Dit metafysische aspect wordt met name in het werk van Henri Bergson en Alfred North Whitehead belicht.

Het antwoord op de vraag van Ervin Laszlo hoe het universum zich heeft kunnen ontwikkeling tot een toestand waarin de biologische evolutie überhaupt kon plaatsvinden ligt in het Akasha-veld (Swabhâva) besloten. De godheid En Soph zonder eigenschappen, namelijk het universum zal er eeuwig zijn. De tegenwoordigheid van God in de schepping wordt wel Sjechinah (pleroma) genoemd.
H. Murdoch Theosofie en Wetenschap De weg die we te gaan hebben:
Het basisconcept van fysieke evolutie dat zich voltrekt door natuurlijke selectie kan niet ontkend worden, evenmin als het belang van onze genetische code. Zoals de vooraanstaande bioloog Richard Lewontin echter benadrukt, vormen genen niet de enige factor die onze blauwdruk bepaalt.
De vorm wordt, net als het trekkermechanisme al eerder heeft aangegeven, niet alleen door het DNA, maar ook door de geest gecreëerd.

De bevindingen van het onderzoeksrapport 'E i V' borduren voort op:
Erwin Schrödinger knows that this statement is open to misconception and tries to clarify it. The main principle involved with "order-from-disorder" is the second law of thermodynamics, according to which entropy only increases. Schrödinger explains that living matter evades the decay to thermodynamical equilibrium by feeding on negative entropy.
The book Quantum Aspects of Life notably addresses questions of quantum physics, biophysics, nanoscience, quantum chemistry, mathematical biology, complexity theory, and philosophy that are inspired by the 1944 seminal book What Is Life? by Erwin Schrödinger.

Snaartheorie en Unificatietheorie

Robbert Dijkgraaf (NRC 27 december 2008: De architectuur van ons brein bepaalt en beperkt de wetenschap - Er is geen wiskunde zonder de mens - daar kwam ik achter): De mens is slechts een onmisbare schakel in de ultieme cirkelredenering. Het wekt verwondering dat in de snaartheorie het verschijnsel mens, het brein volledig wordt buitengesloten. Graag citeer ik uit het boek Intellectuele passies (p. 26) dat er nog een intellectuele capaciteit nodig is, een capaciteit die van een geheel andere orde is. En wel het vermogen om te bepalen welke regels (theorieën, concepten) van toepassing zijn in een bepaalde situatie of bij een bepaald probleem. Harry Mulisch verwijst in 'De compositie van de wereld' naar: de betekenis van de ontdekking van de relatie tussen snaarlengte en toonhoogte door Pythagoras, zijnde de allereerste ontdekking, de oervondst, inzake het verband tussen de tastbare wereld en de wereld van de wiskunde (de getallen).

De getallen 3 (mannelijk) + 4 (vrouwelijk) = 5 (vijfpuntige ster van leven, Prana). Het pentagram met haar twee punten (horens) naar de hemel gericht is spiritueel en staat in het occultisme symbool voor de ‘linkerhand’. Discipelen van Pythagoras konden het pentagram in één beweging tekenen. Door de gulden snede-verhouding kun je het symbool tot in het oneindige doortrekken.

De causale snaartheorie komt een stapje verder wanneer wetenschappers bereid zijn met de acausale, de geestelijke keerzijde van de medaille rekening te houden. De oplossing van de unificatietheorie wordt niet gevonden in het elementaire deeltje maar in de ruimte die de elementaire deeltjes van elkaar scheidt. In de supersymmetrie heeft ieder elementair deeltje een zogenaamde supersymmetrische partner. De elektromagnetische spanning tussen twee polen bestaat echt. Of met andere woorden door de werkelijkheid verkeerd te interpreteren kom je niet tot goede oplossingen. Omdat de snaartheorie slechts de materiële kant behandelt mag niet worden verwacht dat deze theorie over de éne werkelijkheid uitsluitsel geeft. Het betekent wel dat het nuttig is om de chaostheorie in de beschouwingen te betrekken. Uitgangspunt daarbij is dat de CPT symmetrie - materiesymmetrie ('Hemel en Aarde', 'Macrokosmos en Microkosmos'), spiegelsymmetrie (wederkerigheid) en tijdsymmetrie – met de drie eigenschappen van fractals - gebroken dimensie, zelfgelijkvormigheid en iteratie – correleren. Met de kernbegrippen non-lokaliteit, complementariteit, verstrengeling, kwantumcoherentie, kwantuminterferentie, onzekerheidsprincipe, superpositie en ijktheorie uit met name de kwantummechanica is het mogelijk het verschijnsel non-dualiteit 'non-lokaal en lokaal' (‘Geest en Lichaam’) van het Akasha-veld, de ‘spontane generatie’ te duiden. In de boeken van Ervin Laszlo worden deze begrippen uitgebreid besproken. Non-lokaliteit betekent dat er los van de afstand op elk moment verbondenheid is met het bewustzijn van anderen. Gerrit Teule3 heeft het in zijn boek Wat Darwin niet kon weten over positieve en negatieve interferentie (p. 33). In zijn boek geeft Gerrit Teule in hoofdstuk 24 Chaostheorie, fractals en schoonheid, of: waarom vinden wij iets mooi? in één tekening de zelfgelijkvormigheid (p. 299), de reflectie tussen de absolute en relatieve ruimtetijd weer. Teule sluit dit hoofdstuk af met: ‘Uiteindelijk gaat het hier dus om een ethisch vraagstuk, waarbij bewustzijnsevolutie een grote rol speelt. In dit stadium nemen we de evolutie op deze planeet zelf ter hand, zoals Teilhard de Chardin al aangaf, en daarbij kunnen we ons geen grote fouten veroorloven.’

• 3. PRANA Interview over het boek van Gerrit Teule 'Wat Darwin niet kon weten' (nr. 172 april/mei 2009)

Kwintessens ('Symmetrie en Gebroken symmetrie', 'Alfa en Omega', 'Leraar en leerling')

Het derde juweel betreft de leerstelling van hiërarchieën (ook wel bekend als de leerstelling van de emanaties).
Het principe van emanationisme – dat in de getallenleer van Pythagoras tot uitdrukking wordt gebracht – wordt ook in het Westen gebruikt. Bijvoorbeeld op het snijvlak tussen cultuurwetenschappen en sociologie wordt een derde discipline cultuursociologie gecreëerd. Een ander voorbeeld is evolutiepsychologie tussen evolutie en psychologie. Deze derde discipline zal ongetwijfeld op de verbijzondering van de twee oorspronkelijke vakgebieden zijn weerslag hebben. Door alleen beide complementaire kanten, de ‘natuurwetenschappen en geesteswetenschappen’ van de éne werkelijkheid te belichten komt de unificatietheorie een stapje verder. In essentie draait het om dit mechanisme, de twee kanten – ‘snaartheorie en unificatietheorie’ - van een medaille. In het boek Een vorm van beschaving van Klaas van Egmond staat de Axis mundi voor de verbinding tussen de materiële en immateriële wereld.

De vraag komt naar voren in hoeverre de materiële wereld, de 'natheid van water' die Erik Verlinde onderzoekt de kloof tussen de immateriële wereld ‘De volledigheid is als water’ van Laozi zal overbruggen? Het boek van Henk Procee geeft een nieuw perspectief op een oud vraagstuk. Primair gaat het om de kwaliteit van het recept, de oplossingsrichting, of met andere woorden de Nieuwe levensrichting van Spinoza, het AOS-concept van Benedict Broere, het Vierde Model van Hans Vincent, het Nieuwe Denken van Eric Fienig, de visie die Beter Onderwijs Nederland en het ‘Yin/Yang-symbool en de Vijf Fasen’ van het Taoïsme uitdraagt. Het onderzoeksrapport ‘E i V’ beoogt net als deze 'probleemgestuurde' modellen probleem en oplossing (Problem solving) dichter bij elkaar te brengen. We zitten in ons eigen wereldbeeld gevangen. Het outside the box-denken dient meer centraal te staan. We moeten niet steeds opnieuw de wal het schip laten keren, maar aan feedforward besturing meer aandacht besteden. Regeren is nog steeds vooruitzien.

De crux in het boek van Procee ligt volgens mij verborgen in de symboliek van een bekende puzzel (p. 35). De linker en rechter driehoek in de puzzel geven de Tetractys van Pythagoras weer. Het Heelal wordt van binnen naar buiten bestuurd en geleid. Zoals boven, zo is het ook beneden, zoals in de hemel, zo ook op aarde; en de mens – de microkosmos en het verkleinde evenbeeld van de macrokosmos – is de levende getuige van deze universele wet en van haar manier van werken. De centrale figuur van zeven punten in de driehoek, omsluit een zeshoek het Zegel van Salomo of de Davidster. De drie te verplaatsen sterretjes symboliseren de logos (het woord), de eeuwig durende beweging, van boven naar beneden en vice versa. Volgens dit aan Hermes Trismegistos toegeschreven inzicht komen de dingen boven overeen met de dingen beneden, de innerlijke dingen met de uiterlijke dingen, en omgekeerd. Om 'probleem en oplossing' dichter bij elkaar te brengen kan de getallenleer van Pythagoras als metafoor worden gebruikt.

Socrates toont zich met zijn dialogen een evenwichtskunstenaar. Socrates is leraar noch meester. De Socratische dialoog biedt een handvat om door het stellen van de juiste vragen dichter bij de waarheid, tot een synthese, een oplossing te komen.

In zijn boek Intellectuele passies haalt Procee tot slot Ladislav Hejdaneck (p. 196/198) aan: ‘Bij hem was waarheid niet zozeer de overeenstemming van een uitspraak met de werkelijkheid als wel iets anders, een lonkend perspectief. En daar werd me duidelijk dat intellectuele passies meer te maken hebben met een poging om in de waarheid te leven dan met het in de greep krijgen van de waarheid. Hij legde de diepere betekenis van het begrip ‘in de waarheid leven’ uit. Het westerse perspectief werd door hem radicaal op z’n kop gezet.’.

De schuldencrisis wordt tegen de achtergrond van de illusiecultuur geplaatst. Relatief staat tegenover absoluut. Uiteindelijk blijft het allemaal mensenwerk. Tussen de
- Verkoper en Koper (kredietverleners en schuldenaren), de 'aanbodzijde en vraagzijde' zit voor beide partijen de stem van het geweten
- Leraar en Leerling
- Politicals & Professionals (Managementstijl)
- Toezichthouders en Directie
- Man en Vrouw (Anima en Animus)
- Luisteraar en Spreker
- 'Waarnemer en Waargenomene'.

De ommekeer brengt de zin van het leven tot uitdrukking. Om balans te creëren illustreert de verticale as (Axis_mundi, oplossingsrichting, de Staf van Hermes, de staf van Mercurius, Sutratman, De Caduceus, Esculaap, de kosmische Lichtzuil, de verborgen 5e Dimensie) de 'hoofdroute' (Goddelijke wijsheid, Wet van dynamische balans) die we op deze weg kunnen volgen.

In met name de religies gaat het om de schijnbare weg terug, de ommekeer. Een cultuuromslag, een bewustzijnsomslag maakt het mogelijk de gebroken symmetrie tussen hemel en aarde te herstellen en het eenheidsbewustzijn te ervaren. Het gaat daarbij niet alleen om het zelfreinigend vermogen van ecosystemen, maar in het bijzonder om het zelfhelend vermogen van de mens. In essentie gaat het om 'Coherentie en Verstrengeling' (eenheid der tegendelen en tegenstellingen) die er tussen organismen en het universum of met andere woorden de micro- en macrokosmos bestaat. In het boek KOSMOS een integrale visie op de wereld van Ervin Laszlo en Jude Currivan komen de begrippen coherentie en verstrengeling aan de orde.

De lus van Robbert Dijkgraaf kan met de merkwaardige lus van Douglas Hofstadter worden vergeleken. In het rapport ‘E i V’ wordt in plaats van lus het begrip lemniscaat, de oneindige kringloop (Blavatsky: de absolute eeuwige universele beweging of trilling, svabhavat, ‘de veranderlijke uitstraling van de onveranderlijke duisternis, die onbewust is in eeuwigheid’) gebruikt. Het mysterie blijft dus uiteindelijk bestaan. Blavatsky geeft een oplossingsrichting aan.

De getallensymboliek van Pythagoras (1 + 2 + 3 + 4 = 10) sluit aan bij de uitspraak ‘Er is geen wiskunde zonder de mens’ van Robbert Dijkgraaf en kan worden geïllustreerd aan de hand van: De basis van de economische ordening is op eenvoudige rekensommen gebaseerd. Wereldwijd is de invoer van alle landen gelijk aan de uitvoer van allen. De economische groei van de afgelopen decennia is vooral een gevolg van het live now pay later. De kredietcrisis is ontstaan doordat er jarenlang met het innovatieve instrument om geld uit geld te maken te veel geld in omloop is gebracht en daarmee een superzeepbel is gecreëerd.

Het bewustwordingsproces bestaat uit de wederkerigheid tussen het vrouwelijk en het mannelijk, tussen 'Chaos, Gaia en Eros' en het 'Goede, Ware en Schone', tussen 'Chaos-Theos-Kosmos' en 'Goden-Monaden-Atomen', tussen materie en geest, tussen lagere en hogere Triade, tussen chaos en harmonie, tussen navel (Epithumia) en hart (Thumos), tussen begin en het einde, tussen Alpha en Omega.

Met Quantumbewustzijn wordt o.a. gebruik gemaakt van de laatste inzichten van de quantumfysica m.b.t. hoe wij onze eigen werkelijkheid creëren. Stap voor stap krijg je inzicht in wie je werkelijk bent en kan een Quantum Leap gerealiseerd worden. Een Quantum Leap is een plotseling inzicht in en ervaring van Zijn en daarmee werkelijkheid. Quantumbewustzijn komt aan bod in de Peak Performance training die bestaat uit:
1.Inzicht in Bewustzijn, 2. Heartmath en 3. Neurofeedback.

Met behulp van de kubus is het mogelijk de samenhang tussen Big five, Big seven en Big nine uit te beelden.

Het kompaskwadrant, biedt net als het kernkwadrant, het enneagram, de levensboom, de psychologie van Carl Jung en van Roberto Assagioli een mogelijkheid om het zelfbewustzijn, de zelfkennis te verruimen. Het 5D-concept laat zien dat aan deze modellen hetzelfde balansmechanisme ten grondslag ligt. Twee andere denkmodellen die hetzelfde mechanisme hanteren zijn de I Ching (boek van Rudolf Ritsema, Stephen Karcher) en de esoterie (Wet van dynamische balans). De vraag die naar voren komt is: Waarom is het zoals het is? Het antropisch principe geeft het antwoord.

• 4. GAMMA Henk Hogeboom v.B.: De verrichtingen van Sisyphus - over het boek van Klaas van Egmond: Een vorm van beschaving (GAMMA jrg 17/nr. 3 p. 42-46)

Samenvatting

De hamvraag is wanneer een paradigmawisseling in het denken daadwerkelijk op grotere schaal gaat plaatsvinden? Of met andere woorden, de keerzijde van de medaille, de menselijke geest in het medische model een gelijkwaardige plaats gaat innemen.

Het onderzoeksrapport ‘E i V’ laat zien dat het er nog steeds gaat om de regels van het spel van het wederzijds respect, Ethic of reciprocity - de Gulden Regel Wat gij niet wilt dat u geschiedt doet dat ook de ander niet - , er is niets nieuws onder de zon.

Mede door het werk van Ervin Laszlo is de kiem gelegd voor een holos-tijdperk waarin elk mens medeschepper (Scheppingsdriehoek 9 - 6 - 3) wordt van een gezonde en gelukkiger toekomst. Het 'Goede, Ware en Schone' ligt binnen handbereik. Waar kiezen we voor in het leven?

Ether herbergt het hele mysterie van onze kleine ziel tot aan de grootste Superziel (anima mundi), ongeacht de religie. Het biedt de mogelijkheid het binaire ‘of-of’ denken te overstijgen. Of met andere woorden het ‘of-of’ denken toont slechts een kant van de medaille. Doordat we voortdurend kiezen zijn we als mens medescheppers (‘trekkermechanisme’) van de werkelijkheid. De samenleving zien als een organisme waar jezelf deel van uitmaakt. De Gulden regel van wederkerigheid door gelijkwaardigheid geldt nog steeds: Wat gij niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Dat we kunnen kiezen betekent nog niet dat we alles onder controle hebben. In plaats van de Goddeloze dwaas de rechtvaardige wijze laten prevaleren.

Verbeeldingskracht (ideatie), de kernkwaliteit creativethink is het positief tegenovergestelde van chaos. Middels de ommekeer is het mogelijk ons met de natuurlijke kringloop (flow), te verbinden. We zijn medescheppers van iedere situatie die in ons leven ontstaat. Ieder initiatief, elk mens kan door het vlindereffect de zelfordening positief beïnvloeden. De chaostheorie leert dat alles met elkaar verbonden is en de onderzoeker niet af te scheiden is van het onderzoek. Alleen door dat wat is te accepteren komt de evolutie een stapje verder.

Evolutie heeft op de biologische en culturele evolutie, de 'Materiële en Immateriële wereld', de 'Evolutietheorie en Bewustzijnsevolutie' betrekking. De term sutratman brengt het proces van de tweevoudige evolutie tot uitdrukking. Het is de derde weg (middenweg, het eeuwig 'Goede - Ware - Schone'), die uiteindelijk tot in de hemel reikt.

In de ’bewustzijnsschil’ staan het ’Ether-paradigma en het Reflexief bewustzijn' diametraal tegenover elkaar en de interacties tussen beide hebben op cultuuroverdracht betrekking.

De crux van het rapport ‘E i V’ zit in de relatie tussen essentie (wezen) en existentie (bestaan), tussen het zondebokmechanisme en het marktmechanisme of met andere woorden tussen heer en slaaf (politicals en professionals) respectievelijk tussen verkoper en koper.

Het boek Mens tussen hemel en aarde van Willem Schulte Nordholt laat het euvel zien dat we nog steeds niet bereid zijn van de geschiedenis te leren. Eigenwijsheid, dwaasheid prevaleert nog steeds boven wijsheid. De geschiedenis is de vrucht van de innerlijke wereld.

Stelling Is het wetenschappelijk bezien interessant dat door ‘trial and error’ bestuur het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden? Aan de hand van het geweten laten zich herhalende patronen in de geschiedenis wel degelijk falsificeren.

De centrale vraag luidt waarom het volk voor het management by trial and error, voor schijnoplossingen kiest en niet voor een optimistische, positieve en constructieve geestelijke gesteldheid?

Een mens heeft een persoonlijkheid, bij een organisatie kan daarentegen van een cultuur worden gesproken. Een organisatie is net als de mens een levend organisme dat vreselijk kan blunderen. Een organisatie kan ook gezond of ziek zijn.

De eeuwige wederkeer 'Verleden en Toekomst' verbonden door het eeuwige NU (5e Dimensie).
De verticale as (Axis_mundi, de Staf van Hermes, de staf van Mercurius, Sutratman, De Caduceus, Esculaap, de verborgen 5e Dimensie) toont ook de middenzuil van de levensboom. De Staf van Hermes wordt beschouwd als de sleutel en de middenweg van persoonlijke (spirituele) ontwikkeling.

Stelling: De Vierde , Vijfde en Zesde macht (Media) zorgen in Nederland voor de feedforward besturing, de dynamiek in de samenleving en de 1e, 2e en 3e macht voor feedback.

Het probleem van het ego (twéé kanten van een medaille), de Unificatietheorie omvat al de Theorie van alles, de oplossingsrichting, die in De Geheime Leer van Blavatsky wordt uitgewerkt.

Eindconclusie is dat Blavatsky in De Geheime Leer de oplossingsrichting (hoofdroute) van de absolute waarheid, een visie uitwerkt, die net als de nieuwe levensrichting van Spinoza nog voor 100% actueel is. Namelijk hoe kunnen we leren beter met elkaar samen te leven? Het draait dus niet om onderwijs dat primair op marktwerking is gericht, waarbij de keuzevrijheid van het individu centraal staat, maar om een individueel leerproces (Individualiteit), een onderwijssysteem dat zich op een betere samenleving oriënteert.

Te veel toezichthouders houden zich met gebakken lucht bezig. Het is een open deur om te stellen dat het innovatieve boekhouden van de banken en specifieke producten als de aflossingsvrije hypotheek geen meerwaarde hebben opgeleverd. Creativethink heeft ook een keerzijde. De banken hebben jarenlang Sinterklaas gespeeld met het op het Angelsaksische populaire adagium live now pay later . De kredietcrisis is ontstaan doordat er jarenlang met het innovatieve instrument om geld uit geld te maken te veel geld in omloop is gebracht en daarmee een superzeepbel is gecreëerd. Het gaat er om dat de banksector zich op de het financieren van de reële economie concentreert.

Om een begin te maken met het oplossen van de kredietcrisis is een paradigmawisseling in het denken noodzakelijk. Of zoals Albert Einstein stelt:
Je kunt een probleem niet oplossen vanuit hetzelfde soort denken dat tot het probleem heeft geleid.
Is het wenselijk dat de spanningen in de wereld toe - of afnemen?
Om te voorkomen dat de wal het schip keert is een paradigmawisseling, een ommekeer in het denken noodzakelijk. Martha Nussbaum geeft in haar boek Niet voor de winst een kader om op een andere manier te denken.

Hoe discutabel is de door de politiek aangestuurde overheid(shuishouding)?
Het betekent ook dat het door de overheid gestimuleerde ongebreidelde marktdenken, de distributie van de schaarse natuurlijke grondstoffen op basis van de macht van multinationals uiteindelijk tot een catastrofe zal leiden.

Zie ook:

Boeken:

• Klaas van Egmond Een vorm van Beschaving
• Jacob Klapwijk Heeft de evolutie een doel? Over schepping en emergente evolutie
• Jacob Klapwijk Heeft de evolutie een doel? Over schepping en emergente evolutie (recensie)
• Martha Nussbaum Niet voor de winst (recensie Leonhard de Paepe)
• Ayn Rand en Nathaniel Branden The Virtue of Selfishness
• Ayn Rand For the New Intellectual: The Philosophy of Ayn Rand
• John Gray Het onsterfelijkheidscomité (recensie)
• Frans Erwich: Het paradigma voorbij Een andere kijk op wetenschap, mens en natuur (recensie Gerrit Teule)
• Jacob Klapwijk Heeft de evolutie een doel?
• Klaus Held Trefpunt Plato (Plotinus)
• Stanislav Grof en Anita Bachman Op de Drempel van het Leven: Herbeleving van de geboorte als weg naar geestelijke groei
• W. Arntz What the bleep do we (k)now!?
• Gerhard Wehr Carl Gustav Jung zijn leven en werk
• Robert W. Portielje Ontwikkelen of ingewikkeld blijven - Een paradigmashift in bewustzijn voor werk en leven
• Mark Bovens en Anchrit Wille Diplomademocratie
• Evert van de Ven Het kompas Levenslust en Levenskunst in de praktijk gebracht

Externe Links

• New Capital Adequacy Framework (Basel I, II en III)
• Economische en Monetaire Unie (Europese stabilisatiemechanismen)
• Capability approach (Martha Nussbaum, Amartya Sen)
• Social choice theory
• Paradigma (wetenschapsfilosofie)
• Wouter Beek Wetenschapsfilosofie volgens Kuhn
• Geschiedenis van de filosofie
• Wouter Beek
• Maatschappelijk netwerk, een Sociaal netwerk Engelse versie
• Theïstisch evolutionisme Engelse versie
• Globaal brein Engelse versie
• Association for Politics and the Life Sciences
• Enterprise resource planning
• Biofeedback Neurofeedback Engelse versie
• Marcel Roele Het einde van Nederland
• Marcel Roele 1961 – 2011
• Frank Karsten over Marcel Roele

<< vorige || volgende >>

Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 819 keer bekeken.